Normy,  systemy wartości, światopoglądy, ideały .wcielone w bohaterów widowisk fabularnych i niefabularnych świat sportu, gwiazdy rozrywki itp.) stały się atrakcyjną propozycją podawaną w atrakcyjnej formie. Nie ma w tym nic złego, prze­ciwnie, telewizja może być czynnikiem – ułatwia­jącym wychowanie. Dodatni lub ...

Sprowa­dza  się to  ostatecznie do kwestii dyskutowanej przez teoretyków kultury masowej; – jej domnie­manego szkodliwego społecznie . wpływu. -Jedyną zasadną odpowiedzią może być – stwierdzenie,’ że : sprawą istotną jest, z jakiego systemu społecznego owa kultura wyrasta i -jaki etos ...

Po .drugie, środki przekazu działają na rzecz korela­cji poszczególnych ’ składników społeczeństwa w w procesie efektywnej, zorganizowanej reakcji na otaczającą rzeczywistość. Po trzecie środki przeka­zu pomagają w przekazy waniu  dziedzictwa spo­łecznego z pokolenia na pokolenie. Pierwsza funk- .cja wiąże się ...

Niepełność, tendencyjność lub fałszywość nadawa­nych przez środki przekazu informacji może po­ważnie zakłócić którąś z tych funkcji, a przez to 'normalne’ funkcjonowanie społeczeństwa, prowa­dząc do zachwiania norm społecznych i wzajem­nych relacji poszczególnych jego członków. Każde naruszenie czy zachwianie zaledwie jednej z ...

Tak jest właśnie w przypadku amerykańskiej  telewizji. Większa część informacji zawartych’ w programach telewizyjnych w Stanach Zjednoczo­nych-—dotyczy to zarówno informacji przekazywanych bezpośrednio, jak i przyswajanych w pro­cesie’incydentalnego nabywania wiedzy — rozmi­ja się z rzeczywistością i z pożądanymi społecznie normami. Mówiąc ...

Ów mitologiczny, fałszywy obraz rzeczywistości przekazywany przez telewizję, a brany przez tele­widzów za rzeczywistość samą, przyczynił się do kryzysu społecznego, jaki wstrząsa Stanami Zjed­noczonymi od początku lat sześćdziesiątych, i Nie miejsce tu na analizę politycznych i społecznych problemów tego kraju, ...

Gwałt i przemoc, które wywarły’ piętno /na współczesnym; życiu Ameryki, są tego jaskrawym przykładem.’ Statystyki mówią o ogromnych roz­miarach tego zjawiska, które mimo ’ wszelkich przedsiębranych środków ” zaradczych wykazuje tendencję rosnącą. W. roku 1968 przestępstwa w formie gwałtownej popełniane ...

Motyw zbrodni, gwałtu i przemocy występował w amerykańskich środkach przekazu zawsze w du­żym : natężeniu. O dziewiętnastowiecznych trady­cjach sensacyjności prasy amerykańskiej już mó­wiliśmy. Dzisiaj w poważnym dzienniku, jakim jest „New York Times”, relacje o zbrodniach zaj­mują 7 procent miejsca, ale ...

W czasopismach mmansowo-sentymenalnych prze­znaczonych głównie dla kobiet, na jeden numer przypadało do 12 aktów przemocy, w magazynach wyspecjalizowanych w tematyce sensacyjno-krymi- nalnej dochodziło do 77, w najtańszych magazy­nach wydawanych na kiepskim papierze (tak zwa­nym’ pulp magazines) liczba. ich. przekraczała 100 ...

W roku 1954 w czterech miastach położo­nych w różnych częściach Stanów Zjednoczonych (Waszyngton, Denver, Atlanta, Seattle) między go­dziną 19 a 22 programy o treści sensacyjnej i kry­minalnej (w tym także westerny) zajmowały od 11 do 17 procent czasu, w roku ...

W ciągu jednej godziny przeciętnego programu po­kazywano średnio 7 czynów agresywnych (przy czym zbiorowe bójki i masowe morderstwa liczone były jako jeden pojedynczy epizod). Na i 10 takich czynów – 8. pokazanych było w tonacji serio, a 2 w tonacji ...

W. Schramm, J. Lyle i -E. Parker analizowali program czterech stacji telewizyjnych w prze­ciągu 100 godzin, w – czasie . kiedy oglądają’ go dzieci. Po wyłączeniu filmów rysunkowych, w których elementy gwałtu i przemocy również wy­stępują w dużym zagęszczeniu,-naliczyli oni: ...

Jeden tylko tydzień oglą­dania programów do godziny 21 na jednym kanale w Los Angeles pozwolił doliczyć się 144 morderstw (w, tym wiele, zbiorowych), 52 zabójstw „uspra­wiedliwionych”, 13 porwań, 7 scen tortur, 11 mor­derstw zaplanowanych, lecz udaremnionych, scen linczu i wielu ...

W powszechnym odczuciu rodziców i pedago­gów szkodliwy wpływ takich przedstawień na dzieci i młodzież  wydawał się zawsze wysoce prawdopodobny, jednakże sporadycznie’ przepro­wadzane badania nie potrafiły tego w sposób nau­kowo przekonywający udowodnić. Toteż hipoteza, że agresja przedstawiona na ekranie pozostaje w bezpośrednim ...

Parafrazując wspomniane stwier­dzenie Laswella, można by powiedzieć 00 najwyżej, że określone sposoby przedstawiania gwałtuj w określonych ilościach i w ramach określonej sytu­acji społecznej, są w stanie wywrzeć na osobnikówo  określonych cechach psychicznych wpływ powo­dujący, że w określonych warunkach zwiększy się ...

Po pierwsze, < istnieją badania kli­niczne jednostek przestępczych, osobników wyka­zujących skłonności przestępcze oraz ludzi cierpią­cych na zaburzenia psychiczne. Po drugie, prowa­dzone są badania ankietowe i obserwacje widow­ni, zwłaszcza, dziecięcej i młodzieżowej, w normal­nych warunkach, bez izolowania od wszystkich in­nych czynników, ...

Przestępcy, zwłaszcza młodzi, często na przykład przyznają się, że z upodobaniem ogląda­ją filmy (już to w kinie, już to na ekranie tele­wizyjnym) sensacyjne i kryminalne, a także wska­zują filmy, które miały ich skłonić do dokona­nia danego przestępstwa lub dostarczyły informa­cji ...

Liczne badania prowadzone wśród dzieci wykaza­ły, że stopień nerwowości, bezsenności, marzeń na jawie, gryzienia paznokci i przedwczesnego zain­teresowania seksem pozostawał w stosunku wprost proporcjonalnym do ilości czasu poświęcanego na oglądanie filmów i telewizji oraz słuchanie radia, ale objawy te występowały ...

Film może być w pewnych przypad­kach ostatecznym detonatorem i może do pewnych granic modelować czyn przestępczy, nie znaczy!to jednak, że gdyby nie film,.czyn ów.nie zostałby dokonany. Najprawdopodobniej przestępca znalazł­by wówczas inny bodziec, zaczerpnięty na przy­kład z bezpośredniej obserwacji, lektury kroniki ...

Większość badaczy, przychyla-się do zdania,- że upodobania do określonych* rodzajów • rozrywki konsumowanej za pośrednictwem środków przeka­zu i ilość poświęconego im czasu odzwierciedlają wewnętrzne. potrzeby, zainteresowania, frustracje i urazy młodzieżowej (i nie tylko) widowni. Dzieci odznaczające się. zaburzeniańii .’emocjonalnymi, brakiem ...

W żadnym wypadku film czy telewizja nie stwarzałyby same psychicz­nych zaburzeń, lecz co najwyżej wzmagałyby je u osobników już na nie cierpiących oraz wpływa­łyby na formę, w jakiej się wyraża ją. Drugi sposób, a mianowicie badania ankietowe I obserwacje szerokich ...

Byli za to na ogół bardziej łubiani-przez swoich rówieś­ników. Badania P. Trashera,. E. Ricuttiego i H. Levina, w których porównywano dzieci i młodzież poświęcające szczególnie wiele czasu na kino, ra­dio i oglądanie komiksów o treści kryminalnej — z grupami kontrolnymi, ...

W rezultacie badań nie stwierdzono -większego – 'stopnia przestępczości, agresywności czy trudności adaptacyjnych u dzie­ci, które oglądały, telewizję, w.porównaniu.z ty­mi, które były jej pozbawione. Również wyniki w nauce i poziomie wiedzy .były jednakowe, z tą różnicą, że badacze amerykańscy stwierdzili ...

Grupa ekspertów — psychologów i:psychiatrów zeznających przed tak zwanym Komitetem Kefauvera (mającym na celu ustalenie przyczyn prze­stępczości w Stanach Zjednoczonych), konsekwen­tnie poparła twierdzenie, że > głównym powodem występowania przestępczości wśród; nieletnich’ są niewłaściwe, zakłócone r stosunki domowe. O. Billig z ...

Dobrze- przystosowana osobowość może im się oprzeć z łatwością […] tylko jednostki odznaczają­ce się brakiem poczucia bezpieczeństwa i zaburze­niami emocjonalnymi wydają się podlegać ich wpływowi. Inne czynniki zewnętrzne, jak uznanie w oczach działających w okolicy gangów młodzie­żowych, jak brak lub ...

Badania pzeprowadzone przy użyciu galwanometrów pod­łączonych do skóry widzów oglądających agresyw­ne czyny, popełniane zarówno na ekranie, jaki    w rzeczywistości, nie pozostawiają wątpliwości, że widok gwałtu i agresji wywołuje w obserwa­torach silne reakcje emocjonalne: podniecenie, nie­pokój, lęk. Po zakończeniu eksperymentu reakcje ...

Gwałt oglądany w nadmiarze powoduje — jak każdy bodziec stosowany przez dłuższy czas — stępienie reakcji. Psychologia określa to zjawisko mianem przyzwyczajenia, na­sycenia, adaptacji. Badani obserwujący stosowa­nie elektrowstrząsów na żywych ludziach, oraz widzowie oglądający film pokazujący przebieg okrutnego rytuału w ...

Istota problemu pojawia się jednak dopiero w pytaniach: czy omawiane tu stępienie reakcji na fikcyjne przedstawienia gwałtu w filmie i telewi­zji wywoła również analogiczne objawy wobec gwałtu napotykanego w rzeczywistości — i czy ma ono charakter trwały? Wobec istotnych trud­ności ...

Przyzwyczajanie pa­cjenta do coraz silniejszych bodźców osłabia stop­niowo reakcje lękowe, aż w końcu wyleczony mo­że bez żadnych emocji znosić obecność obiektów dotychczas wywołujących fobię. Ważny z interesującego nas tu punktu widzenia jest fakt, że na­byta niewrażliwość nie ogranicza się do ...

Prawdopodobieństwo to się zwiększa, gdy do tego procesu dołącza się czynnik natury społecz­nej. Połączone, mechanizmy obniżania progu wra­żliwości i adaptacji do norm grupowych wystąpiły w serii eksperymentów przeprowadzonych w Uni­wersytecie w Stanford przez A. Bandurę. Dzie­ciom lękającym się psów pokazywano ...

Dzieci oglądające zabawy ze spanielem potrafiły bawić się także z innymi psami. Ich doświadczenie zostało więc w oczywisty sposób uogólnione. Płynący z tych eksperymentów wniosek wskazuje na to, że przed­stawiony na ekranie gwałt może nie tylko obniżyć opory i lęk ...

Później dzieci z obu grup wprowadzano kolejno do poko­ju, w którym znajdowały się różne zabawki, a ukryci obserwatorzy. obserwowali je w. trakcie swobodnej zabawy. Dzieci, które widziały dorosłe­go bijącego lalkę chętnie naśladowały go, ale tak­że wykazywały w zabawie skłonności do ...

Oceniając zachowanie dorosłego bijącego lalkę, dzieci były świadome niewłaściwości takiego po­stępowania, a mimo wszystko naśladowały je. Analogiczny eksperyment, przeprowadzony w ten sposób, że filmy zastąpiono obserwacją rzeczywi­stych działań, przyniósł identyczne rezultaty. In­ne eksperymenty, oparte na filmach rysunkowych o    agresywnej treści, ...

Identyczne wyniki przyniosły eksperymenty z młodzieżą i dorosłymi. Grupa badanych osób poin­formowana została, że uczestniczy w eksperymen­cie dotyczącym wpływu stosowania kary na pro­ces przyswajania wiedzy, a poszczególni uczestnicy proszeni byli o naciskanie guzika, za którego po­średnictwem wymierzana była kara w ...

Te z nich, które poprzednio obejrzały scenę bójki na noże z filmu Buntownik bez potrodu (Rebel without a Cause), stosowały silniejsze elektrowstrząsy niż te, które obejrzały oświatowy film o sztuce. Eksperyment udowodnił, że nie tyl­ko dzieciom, ale i dorosłym udziela ...

Sam fakt jednak wywoływania tego rodzaju impulsów wskazuje już na niebezpieczeństwo potencjalnego narastania w społeczeństwie nastrojów agresywnych, które mogą się ujawnić dopiero wówczas, gdy powsta­nie po temu okazja. W pewnych wypadkach bo­wiem, do czego jeszcze powrócimy, możemy mieć do czynienia ...

Skojrzenie takie jest w stanie uruchomić, agresywne działania nawet u osób, które bezpoś­rednio po obejrzeniu agresywnej sceny nie wyka­zywały agresywnych emocji. Oto na przykład pod­stawiony osobnik znieważał dwie grupy studen­tów. Jedna z tych grup widziała w nim zwykłego współtowarzysza studiów, ...

Dalsze eksperymenty, polegające na kojarzeniu sytuacji, nazwisk, podobieństwa fi­zycznego itp., potwierdziły dotychczasowe wyniki badań. Na ich podstawie można uznać za prawdo­podobne, że grupy rasowe, etniczne czy polityczne, na przykład Murzyni, Włosi lub komuniści i osoby należące do tych grup, będące ...

Niewąt­pliwie obraz przeszywania strzałą z łuku w sta­rożytnym Egipcie stwarza w tym względzie mniejsze możliwości niż strzał z pistoletu, ale tylko w kraju takim jak Stany Zjednoczone, gdzie broń palna jest zakorzeniona w kulturze, powszechna w użyciu i łatwo dostępna. ...

Reakcja taka nie ogranicza się jednak do osób, które doznały krzy­wdy. W równym stopniu wyzwalały agresywność także inne postacie stresu, jak głośny i nieustający hałas, przebywanie w zatłoczonym i ciasnym po­mieszczeniu itp. Można więc z dużym prawdopo­dobieństwem założyć, że stresotwórcze ...

Stan frustracji — wywoływany podczas ekspe¬rymentu przez stawianie badanym osobnikom za¬dań ** przerastających ich siły, na przykład zbyt trudnego dyktanda, osłabia zdolność zapamięty¬wania tego, co prezentowano na ekranie, z jed¬nym wszakże wyjątkiem: treści agresywne zapa¬miętywane są w takich przypadkach o ...